Zgłoszenie wynalazku

Jak przygotować się do zgłoszenia wynalazku?

Przygotowania do zgłoszenia do ochrony warto zacząć już na początkowym etapie prac nad wynalazkiem i przeprowadzić badanie stanu techniki. Rozwiązania zgłaszane do ochrony muszą być nowe, dlatego konieczne jest sprawdzenie rozwiązań o podobnym zakresie, które już zostały ujawnione. Badanie stanu techniki to analiza wcześniejszych dokumentów patentowych oraz przegląd innych źródeł w celu ustalenia czy dane rozwiązanie ma cechy nowości i ma szansę uzyskać ochronę. To również rozpoznanie nasycenia rynku rozwiązaniami z danej dziedziny, co na wczesnym etapie pozwala na określenie dalszego kierunku prac. 

Nowość oceniana jest w skali globalnej. Jeżeli rozwiązanie zostało już przedstawione – nawet w innym kraju – to zgłoszony wynalazek nie będzie uznawany za nowy. Co najważniejsze, wymóg nowości oznacza, że przed zgłoszeniem patentowym nie można ujawniać rozwiązania. Opisanie rozwiązania w publikacji czy wprowadzenie go na rynek przed dokonaniem zgłoszenia patentowego powoduje, że nie zostanie ono uznane za nowe i nie będzie chronione.

Proces rejestracji wynalazku w urzędzie patentowym

Podanie o udzielenie patentu powinno być odpowiednio przygotowane i zawierać opis, zastrzeżenia oraz fakultatywnie rysunek. W opisie patentowym wskazujemy tytuł wynalazku, dziedzinę techniki jakiej dotyczy wynalazek, stan techniki, problem, który został rozwiązany za pomocą wynalazku oraz istotę wynalazku i przykłady wykonania. Kolejny element to zastrzeżenia patentowe, które wyznaczają zakres ochrony, dlatego niezbędna jest fachowa wiedza, aby je odpowiednio przygotować. 

Zgłoszenie składamy do właściwego urzędu. Patent to prawo terytorialne, dlatego zgłoszenia należy dokonać w tych krajach, w których chcemy uzyskać ochronę patentową. Zgłoszenie podlega badaniu pod kątem formalnym i merytorycznym. Urząd bada m.in. nowość, poziom wynalazczy oraz możliwość przemysłowego zastosowania. W trakcie postępowania Urząd wyda wstępny raport czy ochrona zostanie udzielona, do którego zgłaszający może się odnieść. Samo postępowanie kończy się decyzją o udzieleniu ochrony albo odmowie jej przyznania. 

Patentowanie innowacji – kluczowe korzyści

Właściciel patentu uzyskuje prawo wyłączne na zarobkowe korzystanie z wynalazku. Ochrona patentowa w przypadku regularnego opłacania kolejnych okresów ochronnych trwa 20 lat od daty zgłoszenia. W tym czasie patent zabezpiecza rozwiązanie przed jego kopiowaniem przez konkurencję. Bez zgody właściciela patentu inni przedsiębiorcy nie mogą komercyjnie wykorzystywać chronionego rozwiązania.

Uzyskanie patentu zapewnia kontrolę nad sposobem wykorzystania produktu lub technologii w zakresie sprzedaży oraz licencjonowania. Jeżeli inny przedsiębiorca zacznie produkować opatentowany produkt lub bezprawnie wprowadzać go do obrotu to patent pozwala skutecznie zakazać takich działań.

Ochrona patentowa ma znaczenie przy ubieganiu się o dotacje i udziale w prezentacjach. Zgłaszając rozwiązanie do konkursu czy występując o dofinansowanie warto najpierw zadbać o odpowiednie zabezpieczenie swoich praw np. poprzez zgłoszenie patentowe. Dla potencjalnego inwestora kwestia patentu jest bardzo istotna przy podejmowaniu decyzji o inwestycji, ponieważ oznacza, że w przypadku sukcesu rozwiązanie będzie odpowiednio chronione, a monopol z niego płynący pozwoli na osiągnięcie zysków. Największe innowacyjne przedsiębiorstwa dokonują zgłoszeń patentowych na zdecydowaną większość swoich nowych rozwiązań, ponieważ wiedzą, że ochrona przed kopiowaniem przekłada się na realne zyski, które mogą finansować rozwój i kolejne projekty. 

Najczęstsze błędy przy zgłaszaniu wynalazków

Najczęstszym błędem jest wcześniejsze ujawnienie wynalazku np. poprzez opisanie w publikacji naukowej, mediach społecznościowych czy wprowadzenie produktu na rynek. Ujawnienie przed dokonaniem zgłoszenia skutkuje brakiem nowości i prowadzi do odmowy udzielenia ochrony. Niektórzy błędnie myślą, że jeżeli dane rozwiązanie znane jest tylko w innym kraju, a nie funkcjonuje na polskim rynku to jest nowe i zostanie opatentowane w Polsce. Nowość oceniana jest w skali globalnej, więc jeżeli rozwiązanie jest znane w innym kraju to nie zostanie uznane za nowe w rozumieniu patentowym. 

Kolejna kategoria błędów wiąże się z konstrukcją zastrzeżeń patentowych. Przykładowo dodanie w zastrzeżeniu niezależnym zbędnych szczegółów, znacząco zawężą ochronę, a tym samym ogranicza zakres ochrony i umożliwia innym podmiotom kopiowanie najistotniejszych cech rozwiązania. 

Przed zgłoszeniem patentowym warto również sprawdzić czy dana kategoria nie jest wykluczona z możliwości uzyskania patentu. W Polsce patentów nie udziela się na wynalazki, których wykorzystywanie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym lub dobrymi obyczajami, na odmiany roślin lub rasy zwierząt oraz czysto biologiczne sposoby hodowli roślin lub zwierząt, a także na wytwory uzyskiwane takimi sposobami oraz na sposoby leczenia ludzi i zwierząt metodami chirurgicznymi lub terapeutycznymi i sposoby diagnostyki stosowane na ludziach lub zwierzętach (ale już produkty np. substancje lub mieszaniny stosowane w diagnostyce lub leczeniu mogą być przedmiotem ochrony patentowej.)

Istnieją również takie kategorie, których nie uznaje się za wynalazki przez co nie mogą uzyskać ochron patentowej. Zgodnie z polskim prawem za wynalazki nie uznaje się między innymi odkryć, teorii naukowych, metod matematycznych, wytworów o charakterze jedynie estetycznym, metod prowadzenia działalności gospodarczej, przedstawienia informacji itd. Ponieważ niektóre kategorie jak programy komputerowe wymagają bardziej szczegółowej analizy warto już przy rozpoczęciu prac skonsultować się z rzecznikiem patentowym.