Jak długo trwa ochrona znaku towarowego i co po jej wygaśnięciu?

Jak długo trwa ochrona znaku towarowego i co po jej wygaśnięciu?

Najważniejszym znakiem towarowym dla każdego przedsiębiorcy jest rejestracja nazwy marki. To podstawowy znak towarowy, w oparciu o który budowane są kolejne elementy brandingowe. Zarejestrowany znak towarowy zapewnia skuteczną ochronę przed kopiowaniem nazwy lub logo.

Dlatego w przypadku kluczowych znaków towarowych większość przedsiębiorców chce, aby ochrona znaku towarowego trwała jak najdłużej. W rejestrach można znaleźć aktywne znaki towarowe zgłoszone w latach 90., 80. XX wieku, a nawet wcześniejsze. Zdarzają się sprawy, w których podstawą sprzeciwu lub roszczeń jest znak towarowy zarejestrowany kilkadziesiąt lat temu.

Czas trwania ochrony znaku towarowego

W Urzędzie Patentowym RP oraz w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej prawo ochronne na znak towarowy udzielane jest na 10 lat, liczonych od daty jego zgłoszenia. Upływ dziesięciu lat nie oznacza jednak końca ochrony ani konieczności rejestracji nowego znaku, ponieważ przed upływem tego okresu ochronę można przedłużyć na kolejne dziesięć lat. Dzięki temu, przy skutecznym monitorowaniu terminów przedłużenia, możliwe jest wielokrotne odnawianie ochrony.

Dziesięcioletni okres ochrony jest standardem w większości krajów, jednak każde państwo może mieć własne regulacje. Dlatego przy rejestracji znaku w danym kraju zawsze sprawdzamy zarówno okres ochrony, jak i dodatkowe formalności. Na przykład w Stanach Zjednoczonych system różni się od europejskiego i aby utrzymać ochronę, konieczne jest przedstawienie dowodów faktycznego używania znaku po znacznie krótszym czasie.

Proces przedłużenia ochrony znaku towarowego

Najważniejsze, aby ochrona została przedłużona w terminie – czyli w przypadku znaków polskich i unijnych przed upływem poprzedniego dziesięcioletniego okresu ochrony. Jako rzecznicy patentowi wykorzystujemy specjalne oprogramowanie do monitorowania terminów przedłużeń i kiedy zbliża się termin przedłużenia wysyłamy powiadomienie do naszego klienta i pomagamy mu dopełnić niezbędnych formalności.  

W niektórych urzędach wymagane jest złożenie wniosku o przedłużenie ochrony, ale w przypadku znaków zarejestrowanych w Urzędzie Patentowym RP wystarczy prawidłowe i terminowe wniesienie opłaty za kolejny okres ochrony. 

W Urzędzie Patentowym RP i w EUIPO w razie przekroczenia terminu ważności ochrony istnieje możliwość wniesienia opłaty w przeciągu 6 miesięcy od upływu terminu. Wówczas konieczne jest wniesienie również dodatkowej opłaty. W Urzędzie Patentowym RP opłata podstawowa powinna być powiększona o 30 %, a w EUIPO o 25%. Po upływie dodatkowego terminu przedłużenie ochrony jest już możliwe.

Skutki wygaśnięcia ochrony znaku towarowego

Wygaśnięcie rejestracji znaku towarowego oznacza ustanie jego formalnej ochrony. Może to być świadoma rezygnacja z ochrony np. produkt o danej nazwie nie jest już oferowany, dany znak został zgłoszony ponownie w nowej odsłonie graficznej lub pomyłka związana z pominięciem terminu na przedłużenie ochrony. 

Przed rezygnacją z przedłużenia ochrony z powodu zgłoszenia kolejnego znaku upewnij się czy nowe zgłoszenie również zostanie rozpatrzone pozytywnie, a znak zarejestrowany. Kryteria oceny opisowości są coraz ostrzejsze i zdarzają się sytuację, że ochrona na znak wygasła, a ponowne zgłoszenie tego samego znaku spotkało się z odmową. 

Brak monitorowania terminów przedłużenia ochrony może doprowadzić do niechcianego wygaśnięcia ochrony, a co gorsza właściciel prawa może nawet nie być świadomy, że ochrona wygasła. Brak formalnej ochrony oznacza osłabienie marki oraz pozycji rynkowej, a także ryzyko, że daną nazwę lub grafikę przejmie inny przedsiębiorca. 

Warto też pamiętać o obowiązku używania znaku towarowego w obrocie i dokumentowaniu używania. Jeżeli znak nie jest używany przez wskazany w przepisach okres, to inny podmiot może złożyć wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia ochrony na znak towarowy. Wówczas, jeżeli nie udowodnisz, że używasz znaku lub że istnieją ważne powody jego nieużywania to konkurent może pozbawić Cię ochrony. W przypadku polskich znaków krajowych jest to okres pięciu lat, liczony po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego

Alternatywy po wygaśnięciu ochrony

W przypadku nieplanowanego wygaśnięcia ochrony rekomenduję w pierwszej kolejności ponownie zgłosić ten sam znak towarowy. Można też rozważyć zgłoszenie znaku w zmodyfikowanej wersji np. w nowej oprawie graficznej. 

Wymaga to zbadania czy w międzyczasie ktoś inny nie zarejestrował identycznego lub podobnego znaku towarowego, a jeżeli tak to opracowania strategii działań. Ze względu na koszty takich postępowań i ponownych zgłoszeń najlepiej jednak starannie monitorować terminy przedłużenia ochrony lub zlecić to specjaliście.